Hỏa Vi Ly

Lời kinh: 初 九: 履錯然, 敬之, 无咎.

Dịch âm: Lý thác nhiên, kính chi, vô cửu.

Dịch nghĩa: Dẫm bậy bạ; phải thận trọng thì không có lỗi.

Giảng nghĩa: Hào dương này có nghĩa nóng nảy, cầu tiến qua, mà còn non nớt, chưa có kinh nghiệm, như đứa trẻ vội vàng dẫm bậy bạ (Phan Bội Châu hiểu là sỏ giày nhố nhăng), tất có lầm lỗi, nên khuyên phải thận trọng (kính chi).

Lời kinh: 六 二: 黃離, 元吉.

Dịch âm: Hoàng ly, nguyên cát.

Dịch nghĩa: Sắc vàng phụ vào ở giữa, rất tốt.

Giảng nghĩa: Hào này ở quẻ Ly có đức văn minh, lại đắc trung, đắc chính, trên ứng với hào 5 cũng văn minh, đắc trung, nên rất tốt. Vì ở giữa, văn minh, nên ví với sắc vàng, đẹp, sắc của trưng ương như đã giảng ở hào 5 quẻ Khôn và hào 5 quẻ Phệ hạp.

Lời kinh: 九 三: 日昃之離, 不鼓 缶而歌, 則大耋之嗟, 凶.

Dịch âm: Nhật trắc chi Ly, bất cổ phẩu nhi ca, tắc đại diệt chi ta, hung.

Dịch nghĩa: Mặt trời xế chiều lặn, (ý nói người già, tính tình thất thường, không đáng vui mà vui. Không đáng buồn mà buồn). Khi thì gõ cái phẫu (vò bằng đất, đựng rượu mà cũng dùng làm nhạc khí) mà hát, lúc lại than thân già nua; xấu , (Hồi xưa khi hát thì gõ nhịp bằng cái phẫu).

Giảng nghĩa: Hào 3 này ở trên cùng nội quái ly, như mặt trời sắp lặn mà chưa lên ngoại quái Ly, chưa tới lúc mặt trời mọc (sáng hôm sau).Câu: "bất cổ phẫu nhi ca, tắc dại diệt chi ta", Chu Hi hiểu là "chẳng yên phận mà vui vẻ, mà lại than thở vì già nua, thế là không biết tự xử."

Lời kinh: 九 四: 突如, 其來如, 焚如, 死如, 棄如.

Dịch âm: Đột như, kì lai như, phần như, tử như, khí như.

Dịch nghĩa: Thình lình chạy tới, như muốn đốt người ta vậy, thì sẽ chết, bị mọi người bỏ.

Giảng nghĩa: Hão này dương cương, nóng nảy, bất chính, bất trung, mới ở nội quái lên, gặp hào 5 âm nhu, muốn lấn át 5, như một người ở đâu thình lình tới, lồn lộn lên muốn đốt người ta (hào 5) , táo bạo, vụng về như vậy làm sao khỏi chết, có ai dung được nó đâu.

Lời kinh: 六 五: 出涕沱若, 戚嗟若, 吉.

Dịch âm: Xuất thế đà nhược, thích ta nhược, cát.

Dịch nghĩa: Nước mắt ròng ròng, nhưng biết buồn lo than thở, nên tốt.

Giảng nghĩa: Hào này âm nhu, ở ngôi tôn, trung những không chính, bị ép giữa hào hào dương, mắc vào hoàn cảnh khó khăn, cho nên bảo là "nước mắt ròng ròng"; nhưng nhờ đức văn minh của quẻ Ly, nên là người biết lo tính, than thở, tìm cách đối pó với hoàn cảnh được, cho nên rồi sẽ tốt.

Lời kinh: 上 九: 王用出征, 有嘉; 折首, 獲匪其醜, 无咎.

Dịch âm: Vương dụng xuất chinh, Hữu gia; chiết thủ, hoạch phỉ kì xú, vô Cửu.

Dịch nghĩa: Vua dùng (người có tài, tức hào này) để ra quân chinh phạt, có công tốt đẹp, giết đầu đảng mà bắt sống kẻ xấu đi thì thôi, như vậy thì không có lỗi.

Giảng nghĩa: Hào này dương cương lại ở trên cùng quẻ Ly, thế là vừa cương quyết vừa sáng suốt đến cực điểm, vua dùng tài ấy để trừ kẻ gian tà thì thành công lớn.Nhưng vì cương quá thì dễ hóa tàn bạo, nên Hào từ khuyên dẹp loạn thì chỉ nên giết những kẻ đầu sỏ, còn những kẻ đi theo thì bắt sống thôi. Như vậy sẽ không có lỗi.